Boże Narodzenie i Nowy Rok na zleceniu to wyjątkowy czas. Jesteś daleko od swoich bliskich, a jednocześnie spędzasz święta z seniorem, dla którego ten czas bywa pełen wspomnień i emocji. Kilka dobrze dobranych słów po niemiecku potrafi sprawić podopiecznemu ogromną radość. W tym poradniku znajdziesz życzenia świąteczne po niemiecku i życzenia noworoczne - z wymową, z podziałem na to, co powiedzieć seniorowi, a co napisać jego rodzinie lub koordynatorowi. Dowiesz się też, jak Niemcy obchodzą święta i co w tym czasie zmienia się w Twojej pracy.
Jak czytać wymowę w tym artykule
Wymowę zapisujemy polskimi literami, żebyś mogła przeczytać zwrot na głos bez znajomości fonetyki. Kilka zasad, które warto znać:
- ei czytamy jak „aj” (Weihnachten - wajnachten), eu jak „oj” (neu - noj), au jak „ał” (auch - ałch).
- ch po e, i, ö, ü brzmi miękko, podobnie do „ś” (fröhlich - frölyś), a po a, o, u twardo, jak polskie „ch”.
- ö i ü nie mają polskich odpowiedników - powiedz „e” albo „i”, zaokrąglając usta jak do „u”.
- Wymowę każdego słowa możesz też odsłuchać w bezpłatnym słowniku DWDS albo w słowniku PONS.
Życzenia świąteczne po niemiecku - najważniejsze zwroty
| Po polsku | Po niemiecku | Wymowa |
|---|---|---|
| Wesołych Świąt! | Frohe Weihnachten! | froe wajnachten |
| Wesołych Świąt! (bardziej uroczyście) | Fröhliche Weihnachten! | frölyśe wajnachten |
| Spokojnych, rodzinnych Świąt! | Besinnliche Weihnachten! | bezinlyśe wajnachten |
| Wesołych Świąt! (krótko) | Frohes Fest! | froes fest |
| Udanych świąt! (neutralnie) | Schöne Feiertage! | szöne fajertage |
| Wesołych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku! | Frohe Weihnachten und einen guten Rutsch! | froe wajnachten unt ajnen guten rucz |
| Dziękuję, nawzajem! | Danke, gleichfalls! | danke, glajśfals |
| Dziękuję, Panu/Pani również! | Danke, Ihnen auch! | danke, inen ałch |
Najbezpieczniejszy wybór to „Frohe Weihnachten!” - pasuje zawsze i do każdego. „Besinnliche Weihnachten” oznacza święta spokojne, refleksyjne, spędzone w gronie bliskich - starsze osoby bardzo lubią ten zwrot. „Schöne Feiertage” jest neutralne i przydaje się, gdy nie wiesz, czy ktoś obchodzi Boże Narodzenie religijnie.
Życzenia noworoczne po niemiecku - przed i po północy
W życzeniach noworocznych Niemcy mają jedną ważną zasadę: przed Nowym Rokiem życzy się „dobrego przejścia”, a po północy - szczęśliwego Nowego Roku. Jeśli pomylisz kolejność, nikt się nie obrazi, ale znajomość tej różnicy od razu zrobi dobre wrażenie.
| Kiedy | Po niemiecku | Wymowa | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Do 31 grudnia | Guten Rutsch! | guten rucz | Dosłownie „dobrego ślizgu” - czyli udanego wejścia w Nowy Rok |
| Do 31 grudnia | Guten Rutsch ins neue Jahr! | guten rucz ins noje jar | Szczęśliwego wejścia w Nowy Rok! |
| O północy | Prost Neujahr! | prost nojjar | Szczęśliwego Nowego Roku! (przy toaście) |
| Od 1 stycznia | Frohes neues Jahr! | froes noje jar | Szczęśliwego Nowego Roku! |
| Od 1 stycznia | Gutes neues Jahr! | gutes noje jar | Dobrego Nowego Roku! |
| Zawsze | Alles Gute im neuen Jahr! | ales gute im nojen jar | Wszystkiego dobrego w Nowym Roku! |
| Zawsze | Viel Gesundheit im neuen Jahr! | fil gezunthajt im nojen jar | Dużo zdrowia w Nowym Roku! |
Życzenia noworoczne składa się w Niemczech mniej więcej do połowy stycznia. Przy pierwszym spotkaniu z rodziną podopiecznego czy lekarzem po świętach usłyszysz jeszcze „Frohes neues Jahr!” - odpowiedz tym samym albo „Danke, Ihnen auch!”.
Co powiedzieć podopiecznemu
Do seniora zwracasz się zawsze przez Sie (Pan/Pani), chyba że sam zaproponuje Ci mówienie po imieniu. Krótkie, ciepłe zdania działają lepiej niż długie formułki - szczególnie przy osobie z demencją, której łatwiej zrozumieć proste słowa powiedziane spokojnie, z uśmiechem.
- Frohe Weihnachten, Frau Müller! - Wesołych Świąt, pani Müller!
- Ich wünsche Ihnen schöne und gesunde Feiertage. - Życzę Pani/Panu pięknych i zdrowych świąt.
- Ich freue mich, Weihnachten mit Ihnen zu verbringen. - Cieszę się, że spędzam święta razem z Panią/Panem.
- Ich wünsche Ihnen für das neue Jahr vor allem Gesundheit. - Na Nowy Rok życzę Pani/Panu przede wszystkim zdrowia.
- Auf ein gutes neues Jahr! - Za dobry Nowy Rok! (przy toaście, np. szklanką soku)
- Das ist ein kleines Geschenk für Sie. - To mały prezent dla Pani/Pana.
Życzenia dla rodziny seniora i koordynatora agencji
Rodzinie podopiecznego i koordynatorowi warto złożyć życzenia nieco bardziej formalnie - to także dobry moment, żeby podziękować za współpracę.
| Po polsku | Po niemiecku |
|---|---|
| Życzę Państwu wesołych i spokojnych Świąt. | Ich wünsche Ihnen frohe und besinnliche Weihnachten. |
| Życzę Państwu i całej rodzinie wszystkiego dobrego. | Ich wünsche Ihnen und Ihrer ganzen Familie alles Gute. |
| Dziękuję za dobrą współpracę w tym roku. | Vielen Dank für die gute Zusammenarbeit in diesem Jahr. |
| Dużo zdrowia i szczęścia w Nowym Roku! | Viel Gesundheit und Glück im neuen Jahr! |
| Wesołych Świąt i do zobaczenia w Nowym Roku! | Frohe Weihnachten und bis bald im neuen Jahr! |
Gotowe życzenia na kartkę i SMS
Uwaga na nagłówek: do kobiety piszemy Liebe Frau [nazwisko],, do mężczyzny Lieber Herr [nazwisko],, a do rodziny Liebe Familie [nazwisko],. Po przecinku w nagłówku kolejne zdanie zaczyna się w niemieckim małą literą.
Kartka dla podopiecznej:
Liebe Frau [nazwisko], ich wünsche Ihnen frohe und besinnliche Weihnachten und für das neue Jahr vor allem Gesundheit und viele schöne Momente. Herzliche Grüße [Twoje imię]
Kartka lub e-mail do rodziny seniora:
Liebe Familie [nazwisko], ich wünsche Ihnen frohe Weihnachten und einen guten Rutsch ins neue Jahr. Vielen Dank für Ihr Vertrauen und die gute Zusammenarbeit. Herzliche Grüße [Twoje imię]
SMS do koordynatora (formalnie):
Sehr geehrte Frau [nazwisko], ich wünsche Ihnen schöne Feiertage und alles Gute im neuen Jahr. Viele Grüße, [Twoje imię]
Krótki SMS po północy:
Frohes neues Jahr! Viel Gesundheit, Glück und Freude im Jahr [rok]!
Rozmowa o świętach z seniorem
Święta to świetna okazja do rozmowy. Seniorzy chętnie opowiadają, jak wyglądały święta w ich dzieciństwie - to buduje relację i pomaga Ci poznać zwyczaje domu, w którym pracujesz.
- Wie haben Sie früher Weihnachten gefeiert? - Jak kiedyś obchodziła Pani/obchodził Pan święta?
- Was gibt es bei Ihnen an Heiligabend zu essen? - Co jada się u Pani/Pana w Wigilię?
- Sollen wir zusammen den Weihnachtsbaum schmücken? - Ubierzemy razem choinkę?
- Möchten Sie Weihnachtslieder hören? - Chce Pani/Pan posłuchać kolęd?
- Wann kommt Ihre Familie? - Kiedy przyjedzie Pani/Pana rodzina?
- Möchten Sie heute bis Mitternacht aufbleiben? - Chce Pani/Pan dziś czekać do północy?
- Das Feuerwerk ist sehr laut. Ich bleibe bei Ihnen. - Fajerwerki są bardzo głośne. Zostanę przy Pani/Panu.
Ostatnie zdanie warto zapamiętać: huk fajerwerków w sylwestrową noc potrafi przestraszyć osobę z demencją. Spokojna obecność i zasłonięte okna często pomagają bardziej niż tłumaczenie.
Jak Niemcy obchodzą święta - kalendarz dla opiekunki
Wiele zwyczajów jest podobnych do polskich, ale są też różnice. Na przykład w wielu niemieckich domach Wigilia jest skromna - popularnym daniem jest sałatka ziemniaczana z parówkami - a prezenty rozpakowuje się wieczorem 24 grudnia (die Bescherung).
| Kiedy | Po niemiecku | Co się dzieje |
|---|---|---|
| 4 niedziele przed świętami | der Advent | Na wieńcu adwentowym (der Adventskranz) co niedzielę zapala się kolejną świecę. Popularne są też kalendarze adwentowe i jarmarki bożonarodzeniowe (der Weihnachtsmarkt). |
| 6 grudnia | der Nikolaustag | Mikołajki - dzieci wystawiają buty, w których rano znajdują słodycze. |
| 24 grudnia | Heiligabend | Wigilia: wieczorem kolacja w rodzinnym gronie i rozdawanie prezentów. To nie jest dzień wolny od pracy, ale sklepy zamykają wcześniej, zwykle po południu. |
| 25 i 26 grudnia | der erste und zweite Weihnachtsfeiertag | Pierwszy i drugi dzień świąt - dni ustawowo wolne, sklepy są zamknięte. Tradycyjnie świąteczny obiad, np. pieczona gęś lub kaczka. |
| 31 grudnia | Silvester | Sylwester: kolacja, o północy toast i fajerwerki. Sklepy zamykają wcześniej. |
| 1 stycznia | Neujahr | Nowy Rok - dzień wolny, sklepy zamknięte. Wręcza się drobne talizmany szczęścia, np. marcepanową świnkę (das Glücksschwein) albo figurkę kominiarza. |
Więcej o historii tych zwyczajów przeczytasz (po niemiecku) w serwisie Planet Wissen: święta i zwyczaje okresu bożonarodzeniowego oraz Sylwester i Nowy Rok.
Święta na zleceniu - o czym pamiętać
- Zrób zakupy wcześniej. 24 i 31 grudnia sklepy zamykają się wcześniej, a 25 i 26 grudnia oraz 1 stycznia są zamknięte. Zadbaj o zapas jedzenia, napojów i środków higienicznych na kilka dni.
- Sprawdź leki. Upewnij się przed świętami, że nie skończą się leki podopiecznego. W dni wolne działają apteki dyżurne (die Notdienstapotheke), a w nagłych sprawach dyżur lekarski pod numerem 116117.
- Ustal plan z rodziną. Zapytaj z wyprzedzeniem, czy rodzina przyjedzie, czy zabierze seniora do siebie i jak wtedy wygląda Twój czas wolny.
- Zadbaj też o siebie. Święta z dala od domu bywają trudne. Zaplanuj wideorozmowę z bliskimi i przeczytaj nasz poradnik o tym, jak radzić sobie z tęsknotą za domem na kontrakcie.
Podsumowanie
Na początek wystarczą trzy zwroty: „Frohe Weihnachten!” na święta, „Guten Rutsch!” przed Sylwestrem i „Frohes neues Jahr!” po północy. Do tego jedno ciepłe zdanie do podopiecznego i kartka dla rodziny - a zobaczysz, jak wiele znaczy dla nich Twój wysiłek, nawet jeśli wymowa nie jest idealna.
Więcej zwrotów przydatnych na co dzień znajdziesz w artykułach niemiecki dla opiekunki - 50 zwrotów i gotowanie po niemiecku - przyda się przy świątecznym obiedzie.
Znasz inne życzenia, które sprawdziły się u Twojego podopiecznego? Napisz do nas - chętnie dodamy je do listy.
Comments are closed.