Kolory po niemiecku przydają się opiekunce częściej, niż się wydaje. Pomagasz seniorowi wybrać ubranie, szukasz „tej zielonej filiżanki”, a czasem musisz opisać lekarzowi, jak wygląda skóra, siniak czy rana. W tym artykule znajdziesz tabelę kolorów z wymową, prostą ściągę z odmiany przymiotników i - co najważniejsze - słownictwo, dzięki któremu precyzyjnie opiszesz zmiany w wyglądzie podopiecznego.
Kolory po niemiecku - tabela z wymową
Kolor to po niemiecku die Farbe (farbe). Wymowę zapisujemy polskimi literami: ei czytamy „aj”, au - „ał”, sch - „sz”, z - „c”, v - „w” lub „f”. Przy ü zaokrąglij usta jak do „u” i powiedz „i”. Nagrania wymowy znajdziesz w słowniku DWDS i PONS.
| Po polsku | Po niemiecku | Wymowa |
|---|---|---|
| czerwony | rot | rot |
| niebieski | blau | blał |
| zielony | grün | grün |
| żółty | gelb | gelp |
| pomarańczowy | orange | oransz |
| fioletowy | lila / violett | lila / wiolet |
| różowy | rosa | roza |
| brązowy | braun | brałn |
| czarny | schwarz | szwarc |
| biały | weiß | wajs |
| szary | grau | grał |
| beżowy | beige | besz |
| granatowy | dunkelblau / marineblau | dunkelblał / marineblał |
| bordowy | weinrot | wajnrot |
| turkusowy | türkis | türkis |
| złoty / srebrny | golden / silbern | golden / zilbern |
Odcienie tworzy się bardzo prosto - dodając przedrostek: hell- (jasno-), dunkel- (ciemno-) albo blass- (blado-). Na przykład hellblau to jasnoniebieski, dunkelgrün - ciemnozielony, blassrosa - bladoróżowy. Końcówka -lich oznacza „-awy”: rötlich (czerwonawy), bläulich (sinawy, niebieskawy), gelblich (żółtawy).
Odmiana kolorów - prosta ściąga
Po czasowniku sein (być) kolor się nie odmienia: Der Pullover ist rot. - Sweter jest czerwony. Gdy kolor stoi przed rzeczownikiem, dostaje końcówkę. W codziennej opiece wystarczy Ci ta tabela:
| Sytuacja | Przykład | Po polsku |
|---|---|---|
| der, die, das + kolor | der rote Pullover, die rote Jacke, das rote Hemd | czerwony sweter, czerwona kurtka, czerwona koszula |
| liczba mnoga | die roten Socken | czerwone skarpetki |
| „podaj mi / przyniosę” (biernik, rodzaj męski) | Ich hole den roten Pullover. | Przyniosę czerwony sweter. |
| ein, eine + kolor | ein roter Fleck, eine rote Stelle | czerwona plama, czerwone miejsce |
Jeśli pomylisz końcówkę, podopieczny i tak Cię zrozumie - ważniejsze, żeby kolor i przedmiot były właściwe.
Kolory w opisie stanu zdrowia seniora
To najważniejsza część tego słownika. Zmiana koloru skóry, ust czy moczu bywa pierwszym sygnałem, że dzieje się coś niepokojącego. Te słowa pomogą Ci jasno przekazać obserwacje rodzinie, pielęgniarce albo lekarzowi.
| Co widzisz | Po niemiecku | Przykładowe zdanie |
|---|---|---|
| blada skóra | blass | Sie ist heute sehr blass. - Jest dziś bardzo blada. |
| zaczerwienienie | gerötet / die Rötung | Die Haut am Rücken ist gerötet. - Skóra na plecach jest zaczerwieniona. |
| siniak | der blaue Fleck / der Bluterguss | Er hat einen blauen Fleck am Bein. - Ma siniaka na nodze. |
| sine usta | bläuliche Lippen | Ihre Lippen sind bläulich. - Ma sine usta. |
| żółtawa skóra lub białka oczu | gelbliche Haut / gelbliche Augen | Die Augen wirken gelblich. - Oczy wyglądają na żółtawe. |
| ciemny mocz | dunkler Urin | Der Urin ist sehr dunkel. - Mocz jest bardzo ciemny. |
| czarny stolec | schwarzer Stuhl | Der Stuhl ist schwarz. - Stolec jest czarny. |
| zaczerwienione brzegi rany | gerötete Wundränder | Die Wunde ist rot und warm. - Rana jest czerwona i ciepła. |
Kiedy reagować od razu? Sine usta razem z dusznością to sytuacja nagła - dzwoń pod numer 112. Czarny stolec, żółte zabarwienie skóry lub białek oczu oraz rana, która robi się coraz bardziej czerwona i ciepła, zawsze zgłoś lekarzowi tego samego dnia (w godzinach wieczornych i w weekend - dyżur lekarski 116117). Pamiętaj, że niektóre leki, np. preparaty żelaza, same zmieniają kolor stolca - dlatego powiedz lekarzowi, co senior przyjmuje. Bardzo ciemny mocz często oznacza, że podopieczny pije za mało.
Siniaki u seniora, który przyjmuje leki rozrzedzające krew, mogą pojawiać się po niewielkim uderzeniu - ale nowe, duże siniaki zawsze warto zgłosić, bo mogą oznaczać upadek, o którym senior nie powiedział. Więcej o tym, co robić w takiej sytuacji, przeczytasz w poradniku upadek seniora - co robić krok po kroku. U osoby leżącej zaczerwienione miejsce, które nie blednie po odciążeniu, może być początkiem odleżyny - opisujemy to w artykule o opiece nad osobą leżącą.
Kolory tabletek - przydatne, ale nie wystarczą
W rozmowie o lekach często usłyszysz kolory: „Die weiße Tablette morgens, die kleine gelbe abends.” - Białą tabletkę rano, małą żółtą wieczorem. To wygodne, ale ryzykowne: po zmianie producenta tabletka tego samego leku może mieć inny kolor i kształt. Dlatego zawsze sprawdzaj nazwę leku na opakowaniu i w planie leków (der Medikamentenplan), a kolor traktuj tylko jako pomoc.
- Die Tablette sieht anders aus als früher. - Tabletka wygląda inaczej niż wcześniej.
- Ist das dasselbe Medikament? - Czy to ten sam lek?
Kolory na co dzień - ubieranie i otoczenie
- Welche Farbe möchten Sie heute anziehen? - Jaki kolor chce Pani/Pan dziś założyć?
- Lieber die blaue Bluse oder die weiße? - Woli Pani niebieską bluzkę czy białą?
- Die Farbe steht Ihnen sehr gut. - Bardzo Pani/Panu w tym kolorze do twarzy.
- Ich hole das weiße Handtuch. - Przyniosę biały ręcznik.
- Ihre Brille liegt neben der grünen Tasse. - Pani/Pana okulary leżą obok zielonej filiżanki.
Kolory a demencja. Osobom z demencją łatwiej jest, gdy przedmioty wyraźnie odcinają się od tła - na przykład ciemny talerz na jasnym stole, kolorowy kubek zamiast przezroczystej szklanki czy kontrastowa deska sedesowa w białej łazience. To proste zmiany, które mogą pomóc podopiecznemu samodzielnie jeść i pić. Więcej o pracy z osobą z zaburzeniami pamięci przeczytasz w artykule o objawach demencji u seniora.
Podsumowanie
Kolory po niemiecku to kilkanaście krótkich słów, które opanujesz w kilka dni. Najważniejsze jest jednak słownictwo zdrowotne: blass, gerötet, bläulich, der blaue Fleck i dunkler Urin. Dzięki nim opiszesz lekarzowi dokładnie to, co widzisz - a to może przyspieszyć właściwą pomoc.
Przed rozmową z lekarzem przeczytaj też nasz słownik do wizyty u lekarza i poradnik liczby po niemiecku w opiece - przyda się przy temperaturze, ciśnieniu i dawkach leków.
Dopiero uczysz się niemieckiego i szukasz zlecenia dopasowanego do Twojego poziomu? Sprawdź oferty pracy bez znajomości języka na opiekunki-niemcy.pl.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Brakuje Ci jakiegoś słowa? Napisz do nas.
Comments are closed.